خاندان حاج سلیمان؛ خاندان واقف

امروزه در شهر بروجن حاج سلیمان سلیمان پور که به عنوان واقفی بزرگ شناخته می‌شود که اراضی وقفی وی بخش بزرگی از اراضی شهر بروجن را تشکیل می‌دهد و بناهای مختلفی در این املاک وقفی ساخته شده است. بناهایی که دارای کاربردهای فرهنگی، اداری، آموزشی و مذهبی و در مجموع عام‌المنفعه هستند. اما در این بین در مورد پیشینه‌ی خاندان وی و نقش آنها در امور خیریه کمتر اطلاعاتی در دست می‌باشد در این بین جا دارد یادی از حاج محمد صادق پدربزرگ حاج سلیمان بشود که در واقع آغازگر سنت وقف و خیرات در خاندان سلیمانپور می‌باشد. وی حمام حاج محمد صادق را می‌سازد و وقف می‌نماید که به نام موقوفه حاج محمد صادق و برادرش حاج قاسم شناخته می‌شود. عمده‌ی زمین این موقوفه متعلق به حاج محمد صادق بوده است و قسمت‌هایی از آن همچون خیزم‌دان و گلخن (آتشدان) را حاج قاسم اهدا کرده است. در حال حاضر در محل فعلی حمام حاج محمد صادق پاساژی (مجتمع تجاری) موسوم به ولیعصر ساخته شده و مغازه‌های آن نیز وقفی می‌باشند. حاج محمد جعفر پسر حاج محمد صادق که مرد ثروتمندی بود ملکی را در نزدیکی بروجن و در مسیر جاده مبارکه وقف می‌کند. این ملک از نقطه‌ای به نام چشمه انجیری آغاز می‌شده و به منطقه‌ی حوض ماهی منتهی می‌شده است و هم اکنون در محدودۀ استان اصفهان قرار می‌گیرد. حاج محمد جعفر این ملک را در سیزدهم محرم سال 1298ﻫ.ق. در عصر ناصرالدین شاه وقف می‌کند و تولیت آن را به پسرش حاج‌آقا (برادر بزرگ حاج سلیمان) می‌دهد وی در این وقفنامه می‌خواهد تا از درآمد اوقاف حلوا و شیره و خرما تهیه گردد و در شب جمعه بر سر تربت خیرات گردد. بقیه عواید موقوفه نیز صرف پسران بدون سرپرست (یتیم) تا موقعی که ازدواج نکرده و متاهل نشده‌اند گردد و همچنین به دختران بدون پدر تا زمانی که ازدواج نکرده‌اند و همچنین به مادران آنها تا زمانیکه از این دختران یتیم سرپرستی می‌کنند داده شود. سایر درآمدهای موقوفه چنانچه باقی بماند صرف روضه‌خوانی و تعزیه داری در حسینیه‌ای واقع در قریه بروجن گردد. نوع مصرف عواید وقفی که در اینجا قید شده، نشان دهنده‌ی توجه به مسئله تأمین اجتماعی می‌باشد زمانی که هنوز نهادهای مربوط به تأمین اجتماعی شکل نگرفته بودند. علاوه بر حاج سلیمان همسرش صاحب سلطان خانم نیز زنی متمول و خیّر بوده است. آن طور که از پشت قباله‌ی ازدواجش بر می‌آید باغی در سیاسرد داشته که در زمان ازدواجش حاج محمد جعفر پدر حاج سلیمان در سال 1282ق پشت قباله‌ی وی می‌کند و شش دانگ باغ را به طریق مصالحه به وی واگذار می‌کند. بروز قحطی در بروجن باعث می‌شود تا صاحب سلطان خانم در سال 1313ق در زمانی که حاج سلیمان در قید حیات نبوده‌ باغ مزبور را به فروش می‌رساند و صرف تهیه‌ی گندم و کفن و لوازم مورد نیاز مردم بروجن می‌کند. موقوفه حاج سلیمان نیز یک موقوفه مذهبی است که محوریت موقوفات وی مسجد جامع شهر می‌باشد که امروزه به نام مسجد مدنی نیز شناخته می‌شود. حاج سلیمان پس از ساخت این مسجد درآمد موقوفاتش صرف عواید وقف برای روضه خوانی در ماه محرم و صفر و تأمین روشنایی در مسجد جامع نموده، همچنین بایستی صرف ساخت مسجد جامع می‌شده است. همچنین تعمیرات و هزینه‌های لازم مسجد از همین راه تأمین گردد و مداخل اضافی صرف طلاب مسجد جامع گردد.